Bohaterowie noweli Elizy Orzeszkowej
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Kiedy zostaje porzucona przez dobrą panią i ponownie trafia do chaty Jana oraz jego rodziny, zmienia się zarówno jej wygląd jak i zachowanie. Jest bardzo szczupła i wysoka, ciągle zziębnięta, ma blade jak opłatek ręce, wychudłą twarz z wielkimi, zapadniętymi oczyma. Jest ubrana w szubkę z błękitnego atłasu łabędzim puchem obszytą, nienadającą się do warunków, jakie panują w chacie Jana, a poza tym zniszczoną i za krótką. Na nogach ma łachmanki pończoszek pajęczej cienkości i wysokie, niegdyś eleganckie, lecz teraz dziurawe buciki. Przynosi ze sobą również swoje luksusowe rzeczy (grzebień z kości słoniowej, kuferek), lecz wyglądają one żałośnie w ubogim otoczeniu jakim jest skromna chata murarza. Piosenka francuska wykonywana przez dziewczynkę, ta sama, która kiedyś tak zachwycała panią Ewelinę, przydaje się teraz do usypiania dziecka Janowej.

Krzywda wyrządzona Heli przez jest taka sama, jak krzywda wyrządzona kiedyś Czernickiej. Obie dziewczynki zostały wyrwane ze swojego otoczenia i wychowane w salonie, a potem znów wyrwane z salonu, który uważały za swój dom. Nie były w stanie powrócić do domu ich dzieciństwa, ponieważ były już ukształtowane zupełnie inaczej niż ludzie z tamtego środowiska.

Czernicka to służąca Eweliny Krzyckiej. Ma trzydzieści lat, ale przedwcześnie się zestarzała.
W czarną, obcisłą suknię ubrana
, wysoka, chuda, z cerą ciemną i zwiędłą, z czarnymi włosami spiętymi z tyłu głowy wysokim, szylkretowym grzebieniem. Ma wąskie usta, bystre oczy. Gdy rozmawia z panią, jej uśmiech jest pokorny, przymilający się, gdy rozpoznaje w zachowaniu i postępowaniu Eweliny znane sobie symptomy, jej twarz ma inny wyraz:
Kiedy panna służąca schyliła się, aby wziąć pieska, na wąskich wargach jej przemknął uśmiech szczególny. Było w nim trochę szyderstwa, trochę smutku
. Czernicka jest zgorzkniała, cyniczna, przebiegła oraz chciwa. Podkrada koronki i przywłaszcza sobie pieniądze. Jak tłumaczy Heli, musi uzbierać sobie jak najwięcej środków, aby mieć zabezpieczenie na starość i na wypadek, gdyby pani ją wypędziła.

Życie, w które wtrąciła ją Ewelina, spaczyło jej charakter. Czernisia (jak pieszczotliwie nazywa ją pani Krzycka) przejawia również odruchy litości, przede wszystkim do istot, które podzieliły jej los: psa Elfa oraz Heli. Są bowiem, inaczej niż ona sama, całkiem bezbronne. Toteż służąca ma pewną zasadę odnoszenia się do nich:
No – rzekła – cóż robić? Nie byłam zła dla papugi, nie byłam zła dla Elfa, nie będę też zła dla ciebie…dopóki tu będziesz. Śpij!


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Czas i miejsce akcji utworu
2  Dobra pani – plan wydarzeń
3  Fałszywa filantropia ukazana w utworze



Komentarze
artykuł / utwór: Bohaterowie noweli Elizy Orzeszkowej






    Tagi: