Fałszywa filantropia ukazana w utworze
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Filantropia – dorywcze, bezinteresowne niesienie pomocy potrzebującym, dobroczynność
; taką definicję pojęcia podaje Mały Słownik Języka Polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki. W czasie, kiedy Eliza Orzeszkowa pisała tę nowelę, temat filantropii oraz pomocy innym – przede wszystkim dzieciom - był niezwykle popularny. Jan Detko w pozycji Eliza Orzeszkowa mówi nawet o zjawisku mody na filantropię. Jednak warunkiem skuteczności było jej rozsądne udzielanie. Należało to robić tak, aby osoba, której udziela się pomocy, rzeczywiście to odczuła i aby jej życie stało się lepsze.

W swojej noweli Eliza Orzeszkowa pokazała fałszywą, nieprawdziwą filantropię oraz jej tragiczne skutki. Pani Ewelina Krzycka nie jest dobrą panią, krzywdzi wszystkich, z którymi się zetknie, naraża ich na ból i cierpienie, zawodzi ich uczucia. Można powiedzieć, że Krzycka bawi się w pomaganie, na pewno zaś nie pomaga. Zupełnie nie zależy jej na tym, by ludzie wokół niej byli szczęśliwsi, by żyło im się łatwiej, by dzięki jej pomocy mogli osiągnąć coś w życiu.

Kiedy przyjmuje do swego domu Helkę, nie myśli o przyszłości dziecka, o trudach jej wychowania, o uczuciach dziewczynki. Chce po prostu zabić dręczącą ją nudę. Z żywym człowiekiem postępuje jak z lalką. Podobnie zachowywała się wobec panny Czernickiej. Pani Ewelina zajęła się nią, ponieważ młoda dziewczyna bardzo się jej podobała. Potem, kiedy Czernisia się była starsza, dobra pani umiała jej zaoferować jedynie posadę służącej - garderobianej. Pozbywała się również zwierząt, które wzięła pod opiekę. Piesek Elf oraz papuga szybko przestały zabawiać kobietę.

Nowela stanowi ostrzeżenie przed fałszywą pomocą. Eliza Orzeszkowa krytykuje osoby, które podążają tropem Eweliny. Włodzimierz Maciąg w skrypcie Lektury obowiązkowe tak wypowiada się na temat sytuacji przedstawionej w utworze:
Dla małej Helki byłoby lepiej, gdyby pani Ewelina nie zwróciła na nią uwagi
.

Oznacz znajomych, którym może się przydać




  Dowiedz się więcej
1  Dobra pani - streszczenie
2  Czas i miejsce akcji utworu
3  Dobra pani – plan wydarzeń



Komentarze
artykuł / utwór: Fałszywa filantropia ukazana w utworze







    Tagi: