Dobra Pani - opracowanie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Czas i miejsce akcji utworu

Akcja utworu rozgrywa się w niewielkim, prowincjonalnym miasteczku - Ongrodzie. Nazwa ta niesie ze sobą pewne znaczenie. To anagram nazwy Grodno, miasta nad Niemnem, w którym Eliza Orzeszkowa przez wiele lat mieszkała. Autorka wskazuje tym samym autentyczne miejsce akcji opowiadania, (nie tylko tego zresztą – Ongród występuje jeszcze w kilku innych utworach Orzeszkowej). Ongród oznacza również po prostu jakieś miasto –... więcej



Dobra pani – plan wydarzeń

1.Przybycie Helki do willi Eweliny Krzyckiej. 2.Beztroskie i wygodne życie dziewczynki pod skrzydłami pani Krzyckiej. 3. Wyjazd pani Eweliny i Helki do Włoch. 4. Odwiedziny Janowej: - podziw nad rzeczami należącymi do dziewczynki; - ofiarowanie przez Helkę kilku drobiazgów dla dzieci Janowej; 5. Nagła zmiana uczuć pani Krzyckiej wobec dziewczynki. 6. Opowieść panny Czernickiej o podopiecznych pani... więcej



Bohaterowie noweli Elizy Orzeszkowej

Ewelina Krzycka, tytułowa dobra pani; majętna, bezdzietna wdowa. Jej pasją była filantropia, lubiła dawać jałmużnę, wyszukiwała osoby, którym mogłaby pomóc, kupowała zwierzęta, by móc się nimi opiekować. Niestety, wszystko to czyniła z myślą o sobie. Rozczulona własną dobrocią nie zwracała uwagi na krzywdę, jaką wyrządzała innym. Tak naprawdę nie byli oni ważni – ważne było jedynie utwierdzenie się pani... więcej



Charakterystyka Eweliny Krzyckiej

Dobra pani, majętna wdowa,
około czterdziestoletnia, jeszcze piękna brunetka, wysoka i czarno ubrana
. Jej uroda powoli więdnie. Często myśli, że jest nikomu niepotrzebna, skazana na prowincjonalną nudę. Szczególnie dokucza jej brak inspiracji do działalności charytatywnej. W małym mieście nie są przeprowadzane żadne akcje filantropijne – do chwili, w której zawiązuje się Towarzystwo Dam Dobroczynnych. Pani Ewelina jako... więcej



Fałszywa filantropia ukazana w utworze

Filantropia – dorywcze, bezinteresowne niesienie pomocy potrzebującym, dobroczynność
; taką definicję pojęcia podaje Mały Słownik Języka Polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki. W czasie, kiedy Eliza Orzeszkowa pisała tę nowelę, temat filantropii oraz pomocy innym – przede wszystkim dzieciom - był niezwykle popularny. Jan Detko w pozycji Eliza Orzeszkowa mówi nawet o zjawisku mody na filantropię.... więcej



Dobra pani - znaczenie tytułu

Tytuł noweli ma wymowę ironiczną. Pani Ewelina Krzycka nie była dobrą panią. Była złą kobietą kierującą się w życiu chwilowymi zachciankami i bezmyślnie niszczącą szczęście innych ludzi. Uprawiała pewien rodzaj duchowego wyzysku: wyciągała z nędzy różne młodziutkie osoby, dawała im posmakować swej opieki i dobrobytu, a kiedy się nimi znudziła, odsyłała je z powrotem na poprzednie miejsce. Małej Helence wyrządziła ogromną... więcej



Dobra pani jako nowela

Nowela - krótki utwór epicki o zwartej konstrukcji fabularnej, zbliżonej do dramatycznej, o przewadze motywów dynamicznych, jednotorowej akcji, zwykle zaznaczonej wyraźnie pozycji narratora i silnym akcencie w zakończeniu, zawierającym puentę. Opisane są w niej zazwyczaj dzieje jednego bohatera; najpierw poznajemy jego dotychczasowe życie, a potem jedno wydarzenie – decydujące dla jego losu. Jest to tak zwany punkt kulminacyjny. Taką... więcej



Nieszczęście Helki

Ogromnym nieszczęściem małej bohaterki utworu, Helenki, jest to, że Ewelina Krzycka właśnie ją wytypowała na swoją zabawkę. Gdyby taka sytuacja nie zaistniała, dziewczynka żyłaby skromniej, byłaby jednak szczęśliwa, tak jak dzieci Janowej, z którymi Hela mieszkała przed zabraniem jej przez Krzycką. Miały one kochających rodziców, którzy z pewnością obdarzyliby uczuciem także Helkę. Dobra pani zaofiarowała jej piękne... więcej